Ontwikkelingen en nieuws op Nationaal Luchtfotocongres

Ontwikkelingen en nieuws op Nationaal Luchtfotocongres

Beeldmateriaal als basisvoorziening overheid

Het derde Nationaal Luchtfotocongres, op 6 november in de Observant in Amersfoort, bood inzicht in de laatste ontwikkelingen en nieuwste technieken rondom luchtfotografie in Nederland. Verder waren er voortgangsberichten omtrent de Basisvoorziening Beeldmateriaal door de Rijksoverheid.

Door Remco Takken

Schaduwwerking in voor- en najaar kan onwerkbare situaties opleveren

Het Beeldmateriaal-initiatief levert elk jaar hoge- en lageresolutie-luchtopnamen. De hogeresolutie-luchtopnamen (bladloos seizoen) worden gebruikt voor het vervaardigen van stereofoto’s en een orthofotomozaïek. Ze vormen een landsdekkende luchtfoto met een grondpixelresolutie van 10 centimeter. De lageresolutie-luchtopnamen (voorjaar/zomer) vormen een landsdekkende luchtfoto met een grondpixelresolutie van 25 centimeter. Naast de RGB-orthofoto’s zijn er ook infraroodbeelden beschikbaar.

Draagvlak
De landelijke inwinning van luchtfoto’s in 2019 en 2020 krijgt gestaag een breed draagvlak. Erik Nobbe van Het Waterschapshuis legde uit dat er naast de vaste partners (de Rijksoverheid, waterschappen en provincies) inmiddels wordt samengewerkt met tachtig gemeenten. ICC Regio Schiphol Bevlogen en de regio Rijnland, Achterhoek, Twente werken bovendien intensief samen. Jeroen Leusink van Het Waterschapshuis ging dieper in op verwante producten. LiDAR en QuickOrtho en luchtfotovliegplannen liggen momenteel zeer dicht bij elkaar. En dus wordt integratie interessant, aldus Leusink. Hij benadrukte vooral de mogelijkheid van een samensmelting van Beeldmateriaal met het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN).

Actuele luchtfoto’s in hoge resolutie zijn ook geschikt voor het beheer en de inspectie van infrastructuur.

Kennissessies 
Tijdens verschillende kennissessies passeerden allerhande aspecten rondom luchtfotografie de revue. De in het wereldje legendarische Robert Kroon, aangekondigd als ‘onafhankelijk adviseur’, liet de evolutie zien van analoge en digitale luchtfotografie. De prijs ging omlaag, volgens Kroon ‘niet altijd een gezonde en duurzame situatie voor de fotovliegers’, de kwaliteit ging omhoog. Eindgebruikers zien volgens Kroon echter gemakkelijk over het hoofd dat de kwaliteitsbepaling van digitale foto’s vele malen complexer is geworden. En dat de uitlevering dus langer kan duren. Ook is de digitale fotografie zelf in de loop der jaren beter geworden. Zo zijn er, dankzij kleinere pixels en hogere resolutie, tegenwoordig grotere vlieghoogtes mogelijk om hetzelfde resultaat te bereiken. Dat komt neer op 278.000 foto’s in 2004, versus 53.000 foto’s die benodigd zijn voor de landsdekkende fotovlucht van 2019.

Eurosense: 55 jaar inwinning 

Frank de Boeck verhaalde over het 55-jarig jubileum van het Belgische Eurosense. Dit bedrijf heeft niet alleen een roemrijke geschiedenis op het gebied van fotogrammetrie, maar speelde ook een belangrijke rol bij de ontwikkeling van GIS en geo-ICT in Belgie. Na het overlijden van oprichter Emile Maes in 2017 verjongde het bedrijf niet alleen. Onder leiding van de nieuwe CEO, André Jadot, kwamen fraaie nieuwe opdrachten binnen. In Nederland verzorgde Eurosense de data-inwinning voor AHN-3, internationaal viel de deelname op in het Horizon2020-project Reconect (Regenarating ECOsystems with Nature-based solutions for hydro-meteorological risk rEduCTion).

Readar
Het jonge bedrijf Readar toonde enkele aandachtspunten met betrekking tot de 25 centimeterluchtfoto vanuit gebruikersperspectief: schaduw, kleurverschil, onbekende bewerkingsstappen en opnametijd. Sven Briels toonde niet alleen oplossingen hiervoor door het gebruik van stereofoto’s, hij ging ook in op geautomatiseerde vormen van beeldherkenning. In het afgelopen jaar staat deze tak van sport nogal in de aandacht vanwege de duidelijke links met deep learning en machine learning.

Beeldmateriaal en DiS Geo
In 2018 is onder de noemer ‘Doorontwikkeling in Samenhang Geo’ een start gemaakt met de ontwikkeling van een meer samenhangende objectenregistratie binnen onze basisregistraties. Daarnaast is er gestart met een spoor ‘stimuleren van gebruik’. Daarin zitten verkenningen naar landelijke basisvoorzieningen beeldmateriaal en 3D. Ruud van Rossem van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gaf uitleg over de stand van zaken rondom het beeldmateriaal. Momenteel wordt in kaart gebracht wat voor welke doelgroep de gewenste functionaliteit, effectiviteit, efficiëntie en randvoorwaarden zijn voor een goed werkende basisvoorziening.

De BM4-vlieglijnen van het hogeresolutie-luchtfotogebied zoals gevlogen in 2019. ICC Regio Schiphol en het gebied Rijnmond, Achterhoek, Twente vlogen in nauwe samenspraak met het Beeldmateriaal-initiatief.

Interactieve sessie ICTU
Waar het bij deze bijeenkomst om ging, was het naar voren brengen van het belang van luchtfoto’s als basisvoorziening voor de Rijksoverheid. Waar nu behoefte aan is, is duidelijke communicatie over de veelkleurigheid en vooral de inclusieve grondhouding van dit toekomstige platform. Dat Roy Tomeij van ICTU een interactieve workshop gaf over de basisvoorziening Beeldmateriaal, was dan ook prima te begrijpen. Minder logisch was zijn keuze om direct te beginnen over alle mogelijke verschillende resoluties, doorlooptijden en andere struikelblokken voor samenwerking. De discussie verzandde dan ook vrijwel direct. Het is een uitnodiging om voor jezelf te spreken; vooral belanghebbenden die zogenaamd op technische gronden geneigd zijn vast te houden aan hun eigen keuzes, nemen dan het woord. Dat is niet alleen vervelend, het is ook onnodig. Voordat je alle 355 gemeentelijke meningen en meninkjes hebt opgetekend, negeer je domweg het feit dat instituten met een mandaat, zoals DataLand, VNG Realisatie (voorheen KING) en het Gemeentelijk GI-Beraad al minstens vijf jaar zinnig voorwerk hebben gedaan op dit vlak.

De BM4-vlieglijnen van het lageresolutie-luchtfotogebied zoals gevlogen in 2019.

Denkrichting
Als we kijken naar de manier waarop in het nabije verleden partijen zijn verleid om samen te werken, kan dit een productieve manier zijn om nu stappen te maken. Het model hiervoor bestaat dus al, belanghebbenden overlappen zelfs. Bronhouders van de Basisregistratie Grootschalige Topografie maken immers allemaal gebruik van luchtfoto’s. Rijkswaterstaat en ProRail zijn bekende beheerders van ‘stroken’, gemeenten vullen de kaart. De uitkomst langs deze lijn is een platform waarin voor iedereen aanvaardbare minimumeisen worden vastgesteld, met grote vrijheden voor hogere kwaliteit en ‘plus-informatie’ die vervolgens door de markt kan worden gestroomlijnd. Het inmiddels alweer bijna vijftien jaar oude overheidsmotto ‘Enkelvoudige Inwinning voor Meervoudig Gebruik’ en een heldere lijn over overheidsluchtfoto’s als Open Data bieden logische vervolgstappen voor het efficiënt gebruik van overheidsgelden.

Hoofdpijndossier in een vechtmarkt
Luchtfotografie in Nederland is een hoofdpijndossier. Vrijwel nergens in Europa is het zo lastig om goede foto’s te kunnen schieten als in de regio Schiphol. Er is een opgebouwde historie van gemeentelijke vrijheden die enerzijds heeft gezorgd voor de hoge kwaliteit van onze geodata-infrastructuur. Anderzijds is er ook alle ruimte voor trotse koopjesjagers en non-valeurs die niet alleen de markt verpesten, maar zichzelf ook tevredenstellen met pseudo-kwaliteit en daarbij onredelijke leveringseisen opstellen. Er is dan ook een glansrol weggelegd voor brancheorganisatie GeoBusiness Nederland. Omdat er nog maar weinig Nederlandse fotogrammetristen actief zijn, kan GeoBusiness internationaal aanhaken bij de onlangs opgerichte branchevereniging van fotogrammetristen Eaasi. Want we moeten niet vergeten dat het huidige luchtfotobeleid van de overheid een verdeel-en-heersmodel is, die een ongezonde vechtmarkt heeft veroorzaakt. Er is dus veel te winnen.

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Scroll naar top