Meten en verwerken op hoge snelheid voor Circuit Zandvoort

Meten en verwerken op hoge snelheid voor Circuit Zandvoort

Geomaat zet Mobile Mapping in om deadlines te halen

 

Het kan bijna niemand ontgaan zijn: de Formule 1 komt naar Nederland. Op zondag 3 mei 2020 zal in Zandvoort voor het eerst in 35 jaar het startsein worden gegeven voor een heuse Grand Prix, waarbij het droomscenario natuurlijk een Nederlandse winnaar zal opleveren. Voordat de start plaatsvindt, dient het circuit echter wel in topconditie te worden gebracht en te voldoen aan alle F1-eisen. Een klus waar het in Groningen en Amersfoort gevestigde Geomaat een belangrijke rol bij speelt. 

Door Lambert-Jan Koops

Geomaat is een landmeetkundig ingenieursbureau, opgericht in januari 2002. Met zo’n negentig medewerkers bedient het tegenwoordig niet alleen de Nederlandse markt, maar is het ook werkzaam in verschillende andere Europese landen. Daarbij is het bedrijf actief op vier gebieden: landmeten & geodetische informatie, Mobile Mapping, maatvoering in de infrastructuur en de bouw. Bovendien werkt Geomaat nauw samen met het zusterbedrijf Eyefly voor het inwinnen van data met drones (Drone Mapping).
Voor de werkzaamheden aan het circuit van Zandvoort werd Geomaat gevraagd omdat het een ruime ervaring heeft op het gebied van het inmeten van wegen, zo stelt Marcel Kuipers, commercieel manager bij Geomaat. “We hebben veel inmeetopdrachten gedaan voor gemeenten, provincies en aannemers, en hebben daarbij verschillende innovatieve technieken ontwikkeld om het meetwerk en de verwerking van de ingewonnen gegevens te optimaliseren. Deze technieken maken het mogelijk om snel en nauwkeurig situaties in kaart te brengen en in september 2019 zijn we dan ook door Circuit Zandvoort benaderd om de baan in te meten, zodat het voor de organisatie mogelijk zou zijn om deze aan te passen aan de Formule 1-wensen.”

Snel, sneller, snelst
Een belangrijk punt van aandacht bij het inmeten van het circuit was dat er telkens maar weinig tijd beschikbaar zou zijn, zowel voor het inmeten als voor het verwerken van de data. “Het circuit in Zandvoort heeft een behoorlijk volle agenda met allerlei races, dus de metingen moesten telkens in de beperkt beschikbare tijd tussen de wedstrijden in worden gepland. Vervolgens moesten de data ook weer heel snel worden verwerkt. Binnen drie weken na het inmeten moesten we de gegevens al kant-en-klaar aanleveren bij Studio Dromo.” Dit is een Italiaans architectenbureau dat gespecialiseerd is in circuitontwerp en de opdracht had gekregen om de baan in Zandvoort te herontwerpen. Dat laatste was absoluut noodzakelijk omdat de snelheden in de Formule 1 een stuk hoger liggen dan die in andere wedstrijden die op het circuit worden verreden en daarmee gelden er ook andere eisen voor de baan.
“Belangrijk onderdeel voor het ontwerp was ook dat het specifieke karakter van het circuit in de duinen gehandhaafd moest worden. Om een voorbeeld te geven: enkele bochten van het circuit lagen al op een oor, maar de hellingen zijn in het nieuwe ontwerp behoorlijk steiler gemaakt, zodat de F1-coureurs ook vol gas door deze bochten kunnen rijden”, zo legt Kuipers uit.

Rijksdriehoekstelsel
Om de metingen binnen de vastgestelde tijd te kunnen doen, besloten Kuipers en zijn collega’s voor een aanpak waarbij het ‘ouderwets’ landmeten met het geavanceerd 3D-scannen gecombineerd wordt. Hiervoor hebben ze het Mobile Mapping-systeem ingezet. Met dit mobiele 3D-laserscansysteem is een nauwkeurigheid te bereiken van 5 millimeter, terwijl tijdens het meten geo-gerefereerde 360 graden kleurenfoto’s worden gemaakt en GPS-data worden opgeslagen. Na het scannen van een traject is er zo een complete 3D-dataset van de omgeving beschikbaar: een puntenwolk in combinatie met locatiegegevens en 360 graden kleuren- en panoramafoto’s.
Kuipers: “Omdat we de opdracht kregen om ons model te laten aansluiten bij het Rijksdriehoekstelsel hebben we ook nog landmeters ingezet voor metingen, zodat we de data naar een nog hoger niveau konden tillen. Uiteindelijk hebben we op die manier het hele circuit en de directe omgeving van de baan ingemeten. Studio Dromo wilde die gegevens namelijk ook hebben, zodat ze bijvoorbeeld ook aanpassingen konden doorvoeren bij de plaatsing van grindbakken en andere circuitelementen.”

Twee manieren van inmeten op Circuit Zandvoort: statisch en met de Streetmapper-360. 

Extreem vlak
Jolle Jelle de Vries, directeur van Geomaat, benadrukt dat de opleveringseisen van het inmeten van Circuit Zandvoort veel hoger lagen dan normaal. “Naast de hoge nauwkeurigheid en de korte tijd die beschikbaar was voor zowel het inmeten als het opleveren, moesten we ook een veel hogere puntdichtheid aanhouden dan normaal het geval is. De ontwerper wilde voor civieltechnische begrippen een extreem vlak wegdek creëren en gaf ons daarom de opdracht om één meetpunt per twee vierkante centimeter in te meten. Daarvoor was het noodzakelijk om onze Streetmapper-360 langzamer te laten rijden. Bij standaard opdrachten rijdt hij met het verkeer mee en gaat hij dus tachtig tot honderd kilometer per uur, in dit geval reden we tien tot vijftien kilometer per uur met de Streetmapper-360. Uiteindelijk hebben we op die manier 2 miljard punten ingemeten. Dat vereiste meteen ook een nieuwe verwerkingsaanpak, want al die punten moesten worden gecorrigeerd en geschikt worden gemaakt voor plaatsing binnen het Rijksdriehoekstelsel. Normaal gesproken worden de ingemeten punten gecorrigeerd op een pc, maar met een dergelijke hoeveelheid zou dat weken in beslag nemen. Vandaar dat we speciaal voor dit project een tool hebben ontwikkeld waarmee de correcties parallel konden worden uitgevoerd op verschillende processors, zodat we toch de opgewerkte data binnen de vereiste tijd konden aanleveren.
Geomaat heeft al enkele jaren een systeem waarbij grote bewerkingen van data over meerdere computers worden uitgevoerd. Voor dit project hebben we dit verder uitgebreid. We hebben dan ook meteen bij aanvang van de opdracht een team samengesteld om de juiste tools te ontwikkelen voor het optimaliseren van de workflow van deze klus.”

Drie uur
Nadat het circuit een eerste keer was ingemeten, hield Geomaat ook de vordering van de werkzaamheden aan Circuit Zandvoort bij. Kuipers vertelt over de vervolgmetingen: “Aan de hand van het ontwerp van Studio Dromo is de baan in verschillende fases gefreesd en geasfalteerd door de aannemer. Binnen drie uur na elke frees- of asfalteerbeurt wilde de architect vervolgens de gegevens hebben van het opgeleverde werk, zodat deze kon controleren of ze juist waren uitgevoerd. Dat betekende dus dat we ook hier weer van onze normale werkwijze moesten afwijken. Waar we normaal met een landmeter controleren of alles er ongeveer bij ligt zoals het gepland is, moest ook hier alles weer heel snel en met een bijzonder hoge nauwkeurigheid worden ingemeten. Als de aannemer om vijf uur ’s middags klaar was, gingen wij dus direct de baan op zodat we alles om acht uur ’s avonds konden inleveren en de architect ’s nachts aan het werk kon. Alleen in het geval van bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld als het weer heel erg tegenzat, hadden we de ruimte om de volgende ochtend om zeven uur in te meten. In alle gevallen waren er echter heel duidelijke afspraken over de snelheid waarmee de gegevens beschikbaar moesten komen.”

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Scroll naar top