“Laten we vooral van elkaar leren bij winkelleegstand”

22 januari 2019

Wethouder Gemert-Bakel pleit voor gezamenlijke aanpak

Iedere gemeente heeft of krijgt te maken met winkelleegstand, onder meer veroorzaakt door de jongste recessie en de opkomst van de online webshops. De manier waarop gemeenten omgaan met die leegstand, verschilt. Inge van Dijk, wethouder in Gemert-Bakel, pleit ervoor dat gemeenten veel meer samen optrekken en ervaringen uitwisselen. “Laten we alstublieft niet allemaal dezelfde fouten maken, maar vooral van elkaar leren.”

Door Frits de Jong

Met de visie Duurzame Detailhandel wil de gemeenteraad van Gemert-Bakel zoveel mogelijk detailhandel centreren in Bakel.

In september 2017 berichtte het Compendium voor de Leefomgeving, een website met feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte in Nederland, dat in 2017 ruim negen procent van de winkelvloeroppervlakte in Nederland leeg stond. Volgens de site ‘concentreert de winkelleegstand zich verhoudingsgewijs (ten opzichte van de voorraad) vooral aan de randen van Nederland, voor een deel in krimpgebieden zoals in Friesland en delen van Groningen’. Ook in grote delen van de provincie Noord-Brabant is winkelleegstand een hot item. Wanneer we het hebben over leegstand van winkels in de Brabantse gemeente Gemert-Bakel, dan gaat het om circa acht procent van het totaal. Dit betekent een lichte verhoging ten opzichte van 2017 toen het percentage op 6,4 lag, zo blijkt uit het koopstromenonderzoek dat onlangs door de Metropoolregio Eindhoven is uitgevoerd, in samenwerking met onder andere de provincie en de Rabobank.

“Wij hebben geen grote winkelcentra, dus een of twee leegstaande pandjes kan al aardig doorwerken in de cijfers”, aldus wethouder Van Dijk, die binnen het Gemert-Bakelse college verantwoordelijk is voor de aanpak van de winkelleegstand in de gemeente. Dat gebeurt onder meer met de visie Duurzame Detailhandel, waarmee de gemeenteraad half juli akkoord is gegaan. “Met die visie proberen we zoveel mogelijk detailhandel te centreren. We willen bij voorkeur voorkomen dat er van die langgerekte winkelstraten ontstaan waarbij aan het eind nog ergens een verdwaalde winkel staat. Dat is ook aan de orde in Bakel. Daar verdween een supermarkt vanuit het centrum naar buiten het dorp, waarmee ook gelijk het centrum stilviel. Er is een nieuwe centrumvisie ontwikkeld, waarbij er een belangrijke rol is weggelegd voor de ondernemers en inwoners.”

Dienstverlening
Het hebben en houden van winkels staat binnen de gemeente Gemert-Bakel hoog op de rol. Sowieso wordt er veel tijd gestoken in (digitale) dienstverlening aan ondernemers. Van Dijk: “Een goed ondernemersklimaat is van groot belang voor de leefbaarheid van onze gemeente. In dat kader faciliteren en ondersteunen wij onze ondernemersverenigingen in het ontwikkelen van opgaven en bij belangrijke thema’s. Dit doen we praktisch en pragmatisch. Zo hebben we een direct aanspreekpunt voor ondernemers en ondersteunen we het landelijk ondernemersloket. Ook zien we in de regelgeving nadrukkelijk kansen om de regeldruk te verminderen met de invoering van de Omgevingswet. De cijfers en gegevens van VNG’s Waarstaatjegemeente.nl bieden daarvoor voor ons en onze ondernemersverenigingen een belangrijk referentiepunt.”

‘Praattafels’
Van Dijk legt uit dat de gemeente wel allemaal mooie plannen kan hebben, maar dat die alleen zin hebben als er steun is van ondernemers en inwoners. “Met deze twee groepen hebben wij punten opgesteld die zij het belangrijkste vinden. Van oudsher is Bakel een groen dorp waar alle lanenstructuren naar het centrum toe leiden. Is dat aspect weer meer te accentueren? Er is ook een straat waar een aantal verswinkels zit. Kunnen we dat versterken? Door de jaren heen zijn alle verenigingen en maatschappelijke instellingen vertrokken uit het centrum van Bakel.

Kunnen we die ook terughalen? Zo zijn er zes van dergelijke ‘praattafels’ ontstaan, waarvoor ondernemers en inwoners zich konden inschrijven. Die manier van werken leidt ertoe dat we én het laaghangend fruit pakken, maar ook aandacht hebben voor een langetermijnvisie. Het streven is dat dit najaar de eerste concrete plannen op tafel liggen en dat er vervolgens ieder jaar een concrete verbetering zichtbaar is.”
Wethouder Van Dijk zou graag zien dat de provincie de leegstandsaanpak van Gemert-Bakel ondersteunt, bijvoorbeeld door het aan te wijzen als pilotproject. “Onze aanpak is best wel uniek, door ondernemers en inwoners actief mee te laten denken en praten. Bakel zal niet gelijk omvallen als die steun er niet komt, maar waar ontmoeten mensen elkaar nog? Is dat alleen maar buiten het dorp op de sportvelden, of is dat ook in het dorp? Met name voor de oudere generatie is het belangrijk dat zij in het dorp ergens naartoe kunnen en samen kunnen komen.” Wat Van Dijk betreft spelen de supermarkten daarin een centrale rol. “Als voorheen de kerkklokken luidden, dan was het binnen het uur erg druk in de supermarkt. Iedereen wilde weten wie er was overleden en de supermarkt fungeerde daarbij als een soort van verzamelpunt. Dat aspect moeten we niet onderschatten als er bijvoorbeeld weer plannen zijn om een supermarkt buiten het dorp te vestigen.”

Samen optrekken
De uitdagingen die Gemert-Bakel heeft als het gaat om het voorkomen en oplossen van leegstand van winkels, zijn niet uniek. Van Dijk pleit ervoor dat gemeenten meer met elkaar optrekken bij het smeden van plannen. “Ik denk dat dit echt een onderwerp is om een keer met een aantal wethouders en ambtenaren van andere gemeenten samen te bespreken. Volgens mij is er de afgelopen jaren op deze onderwerpen veel ervaring opgedaan en zijn er ook veel mislukkingen geweest.

Laten we alstublieft niet allemaal dezelfde fouten maken, maar vooral van elkaar leren.” Wat Van Dijk betreft heeft VNG Realisatie daarin een faciliterende rol. “Zij zouden gemeenten kunnen helpen, ook al omdat zij de nodige instrumenten hebben met betrekking tot ondernemersdienstverlening, zoals Waarstaatjegemeente.nl, en daarnaast een uitgesproken visie hebben op het versterken van de arbeidsmarkt door het stimuleren van de lokale en regionale economie.”

Wat is Waarstaatjegemeente.nl?
Waarstaatjegemeente.nl laat voor alle Nederlandse gemeenten aan de hand van thema’s zien waar ze staan op het gebied van onderwerpen waar gemeenten mee bezig zijn. Denk hierbij onder andere aan thema’s als bedrijvigheid en economie, gemeentelijke financiën en duurzaamheid. Gemeenten kunnen hun eigen gegevens vergelijken met andere gemeenten en eventueel meenemen in de besluitvorming, voor agendavorming, verantwoording of voor onderzoek.

Frits de Jong info@onelevel.nl van Onelevel Tekstbureau is zelfstandig tekstschrijver.

Comments are closed.