Hoe overleeft de landmeter in tijden van digitalisering?

16 april 2019

Veranderende rol bij reality capture

Digitale technologie is niet meer weg te denken in ons leven en neemt een steeds grotere rol in. Het bekendste voorbeeld is de smartphone, maar ook ontwikkelingen als Internet of Things (IoT) en Artificial Intelligence (AI) zorgen voor disruptieve veranderingen. Zo ook in de wereld van de landmeter. Technologische ontwikkelingen maken het inwinnen van informatie steeds sneller en eenvoudiger. Nemen de camera’s, radar en lasers in zelfrijdende auto’s het straks van de landmeter (en maatvoerder) over? 

Door Arno Kijzerwaard

Inzet van de Leica RTC360-laserscanner in de bouw.

De innovaties op het gebied van inwinning zijn hard gegaan de laatste twintig jaar. Als we het hebben over de laatste puntenwolktechnologie dan spreken we over reality capture. Waar vroeger de werkelijkheid werd vastgelegd met enkele punten en afmetingen is het nu mogelijk een zeer nauwkeurige 3D-puntenwolk te maken, inclusief beeldinformatie en zelfs infraroodbeelden. Het is verbluffend om te zien hoe realistisch de data zijn die uit de laatste 3D-laserscanners en mobile-mappingapparatuur komt. De databestanden zijn nagenoeg een kopie van de werkelijkheid. De datarijkdom biedt grote voordelen. Traditioneel landmeten kent beperkingen met betrekking tot het aantal punten dat een

landmeter kan opnemen in een bepaald tijdsbestek. Hij kiest daarom in het terrein welke punten hij inmeet, en loopt het risico dat op kantoor kan blijken dat er wat vergeten is. De snelste laserscanner meet tegenwoordig 2 miljoen punten per seconde, daar is op een traditionele manier niet tegenop te meten. Door die snelle meting kan er veel meer informatie in een kort tijdsbestek worden ingewonnen en kan door het slim kiezen van standplaatsen of de mobile-mappingroute de werkelijkheid bijna volledig worden ingewonnen. En waar vroeger de bediening van de laserscanapparatuur ingewikkeld was, is het tegenwoordig slechts een druk op de knop.

Fysieke vs digitale wereld
De realistische 3D-puntenwolken maken een nieuwe manier van werken mogelijk. De kloof tussen de digitale en fysieke wereld wordt steeds kleiner. Dit heeft vele voordelen. Hiervoor noemde ik al de tijd. De inwinning gaat veel sneller, maar ook de verwerking gaat steeds efficiënter door de ontwikkelingen op softwaregebied.
Door de werkelijkheid vast te leggen met 3D-laserscanners, mobile-mappingapparatuur of UAV’s kan in korte tijd een digitale blauwdruk gemaakt worden die vaak vele malen beter is dan de tekeningen die (soms) nog bestaan. De meting is actueler, vaak nauwkeuriger doordat ook complexe vormen goed worden vastgelegd en bovendien vollediger. In het terrein is al zichtbaar of de meting compleet is, waardoor een landmeter niet meer terug hoeft om vergeten stukken bij te meten.
Doordat er zoveel 3D-data beschikbaar zijn, kunnen deze data direct gebruikt worden voor het 3D-modelleren van een nieuw gebouw- en/of infraontwerp dat direct aansluit op het BIM-proces. Door het nieuwe ontwerp te combineren met de ingewonnen data van de locatie kunnen prachtige visualisaties gemaakt worden die bijvoorbeeld getoond worden in VR, zodat het mogelijk is om virtueel al in de toekomstige fysieke wereld rond te lopen. Dit maakt dat al in een heel vroeg stadium ontwerpfouten zichtbaar zijn en dat gewenste wijzigingen al vroeg in het project kunnen worden doorgevoerd. Als er meer traditionele output moet zijn, zoals afmetingen, profielen of 2D-kaarten, dan kunnen die eenvoudig uit de puntenwolk worden gedestilleerd. 

Met de opkomst van reality capture kan de landmeter zijn rol als specialist behouden door zich te profileren als expert. 

 

Voordelen reality capture
Compleet: Alles wat vanuit de scanner zichtbaar is, wordt gemeten. Met voldoende standplaatsen is dus de werkelijkheid volledig vast te leggen. Hierbij worden ook de meest complexe vormen vastgelegd.

Nauwkeurig: Reality capture is precies. Nauwkeurigheden tot 2 millimeter zijn haalbaar na het modelleren van een laserscan.
Bewijsvoering: Alles is vastgelegd, vaak inclusief foto’s. Er is dus geen discussie meer over wat er gemeten is en de data zijn perfect geschikt voor het herbekijken van het moment van de opname.
Snel: Reality capture gaat sneller dan traditioneel meten. Een standplaats scannen met hoge kwaliteit inclusief foto’s is in ongeveer drie minuten gedaan. Een volledige woning scannen, binnen én buiten duurt gemiddeld minder dan een halve dag.
Eenvoud: De apparatuur is steeds eenvoudiger te bedienen. Het meetwerk hoeft niet per se door een dure specialist gedaan te worden.
Interactief: De data zijn zeer geschikt om te delen via websharing of bijvoorbeeld VR. Gebruikers kijken naar een digitale kopie van de werkelijkheid en dat biedt een perfecte basis voor goed geïnformeerde beslissingen.
3D: De data worden volledig in 3D opgenomen, waardoor ze naadloos passen bij de huidige designworkflows en BIM-processen.

Nadelen reality capture
Kennis: Meer eenvoud in het gebruik betekent niet dat in het wilde weg scannen tot de gewenste resultaten leidt. Er is kennis nodig over de meetopzet en over de aanpak die leidt tot het door de eindgebruiker gewenste eindresultaat, waarbij voldoende kwaliteitsborging een belangrijke eis is.
Software: Kennis van de software is ook essentieel. Reality capture gaat verder dan het opleveren van een puntenwolk. Er is kennis nodig over de manier waarop de data optimaal verwerkt kunnen worden binnen de workflow en aansluitend op de software van de eindgebruiker.
Datahoeveelheden: 3D-Laserscannen, mobile mapping en UAV-metingen leveren enorme hoeveelheden data op die hoge eisen stellen aan de opslagruimte en processorsnelheid van de computer waarmee wordt gewerkt.

De verschuiving naar een digitaal bouwproces
Zoals in dit artikel te lezen is, ondergaat de bouwsector een digitale revolutie. Traditionele tools en processen worden vervangen door digitale workflows. Technologische innovaties veranderen de manier waarop bedrijven werken en helpen gebruikers om sneller, eenvoudiger en nauwkeuriger hetzelfde werk te doen. Wie meer wil weten over de digitale bouw en de manier waarop projecten op tijd en binnen het budget kunnen worden afgerond, kan daarover lezen in het e-book ‘De verschuiving naar een digitaal bouwproces’. Dit e-book is te downloaden op de website van Leica Geosystems: http://tinyurl.com/digitaal-bouwproces.

Gevolgen voor landmeters
Met de komst van laserscanners en bijvoorbeeld ook machinebesturing zou een buitenstaander kunnen denken dat de landmeter geen rol van betekenis meer speelt. Natuurlijk is het zo dat metingen sneller gedaan kunnen worden met minder mankracht en dat bijvoorbeeld 3D-machinebesturing vaker de rol van maatvoerder overneemt. Ook wordt reality-capture-apparatuur steeds bereikbaarder en makkelijker te bedienen. Daar staat echter tegenover dat landmeten een specialistisch beroep is en dat vakkennis nodig is om de innovaties maximaal te benutten. Wie controleert bijvoorbeeld de grondverzetmachines op het werk? En is een total station niet nog altijd de meest belangrijke tool voor de maatvoerder? Het antwoord zal in alle gevallen zijn dat vakkennis zeer waardevol is. Landmeetkundige specialisten spelen een belangrijke rol in de digitale ontwikkelingen. Zij hebben de kennis om de laatste innovaties maximaal te benutten en zorgen ervoor dat de kwaliteit bewaakt wordt. De landmeter staat echter altijd voor de keuze wat zijn rol is en zal moeten blijven meebewegen met de ontwikkelingen.

Bij reality capture is kennis nodig over de manier waarop de data optimaal verwerkt kunnen worden binnen de workflow van de eindgebruiker.

De markt
De innovaties op het gebied van reality capture maken de technologie bereikbaarder en zorgen voor democratisering. Meer en meer gebruikers van laserscanapparatuur en UAV’s hebben tegenwoordig geen landmeetkundige opleiding genoten. Dit heeft gezorgd voor een frequentere inzet in de markt waardoor de technologie inmiddels breed gedragen wordt. Er is iets voor te zeggen om reality capture als een markt op zich te beschouwen. De landmeter en maatvoerder kunnen daarin hun rol als specialist behouden. Zij weten als geen ander wat de technische mogelijkheden zijn en hebben in veel gevallen al jaren ervaring op het gebied van laserscanning. Zij kennen ook de valkuilen en hebben de kennis om te zorgen voor een zo hoog mogelijke precisie en betrouwbaarheid, waardoor de kwaliteit gewaarborgd blijft. 
De landmeter moet aan de opdrachtgever kunnen uitleggen waar zijn meerwaarde zit. 

In veel gevallen heeft de landmeter tegenwoordig kennis van verschillende sectoren waar hij aan het werk is. Samen met de opdrachtgever wordt bekeken hoe de ingewonnen geo-informatie zo efficiënt mogelijk kan worden ingezet. De landmeter verdiept zich steeds meer in de workflow en software bij diverse opdrachtgevers en speelt zo een steeds grotere rol in sectoren zoals de infra, bouw en industrie, maar ook in voor de landmeter apartere markten zoals scheepsbouw, winkelinrichting en recreatie.
Dus hoe overleeft de landmeter in tijden van digitalisering? Samengevat, door zijn of haar rol als specialist te behouden en bij te blijven met de ontwikkelingen. Het is niet te voorkomen dat reality capture meer en meer uitgevoerd wordt door niet-landmeters, maar de landmeter kan zich wel blijven profileren als de expert om de inzet van de laatste innovaties zo optimaal mogelijk te benutten in de markt.

Arno Kijzerwaard is marketing executive Benelux bij Leica Geosystems. Voor meer informatie, zie 

Website Leica Geosystems

Comments are closed.