Het is tijd voor disruptie in de bouw

18 februari 2019

Digitaal modulair bouwen op basis van BIM

De maakindustrie digitaliseert en robotiseert. De bouwsector blijft achter. En dat is slecht nieuws, want juist aan woningen is behoefte. De VN heeft becijferd dat we elke dag meer dan 200 duizend nieuwe wereldburgers begroeten. Uiteraard sterven er ook mensen, maar volgens demografen scharrelen we over een jaar of dertig per saldo met zo’n negen miljard mensen rond op deze aardkloot.

Door Jan Baggen

Ik vertel u niets nieuws dat het een uitdaging zal zijn om negen miljard mensen van voedsel en water te voorzien. Waar halen we de energie vandaan nu ook nog eens de fossiele brandstoffen in de ban gaan en we de transitie naar duurzame bronnen moeten maken? En waar gaan al die mensen wonen? Op het eerste oog niet de eerste zorg van een automatiseringsbedrijf als Cadac, hoor ik u denken.

Transitie
Nou, dan heeft u het mis. Juist Cadac wil ook een rol spelen bij de noodzakelijke transitie die de bouwsector wereldwijd moet maken. En snel, want de tijd dringt. Als er één sector de digitaliseringsslag heeft gemist, dan is het wel de bouw. Eén vergelijkingscijfer zegt veel zo niet alles:in de maakindustrie is de arbeidsproductiviteit in 25 jaar bijna verdubbeld, in de bouw is die gelijk gebleven. Waarom? Natuurlijk, de bouw geldt als conservatief, weinig innovatief. Een zwart-wit observatie, ja, maar wel reëel. Veel bouwers en toeleveranciers willen wel, maar hangen vast in starre denkpatronen. Omdat een bouwproject nog altijd als een uniek object wordt gezien. De architect maakt het ontwerp, de aannemer slaat aan het rekenen, huurt de onderaannemers in en gaat aan de slag. Er wordt als vanouds gemetseld, gedakdekt, geïnstalleerd, kozijnen en deuren geplaatst, geschilderd en afgewerkt. Prima?

Hopeloos
Nee, niet prima. We kunnen nu al niet aan de vraag naar woningen in eigen land voldoen. We liggen hopeloos achter bij de streefcijfers, huizenprijzen zijn weer sky-high en wonen is voor grote groepen mensen eigenlijk onbetaalbaar. In Nederland, toch een van de rijkste landen ter wereld. Ik wil geen onheilsprofeet zijn, maar als de volgende crisis zich aandient, zitten we opnieuw met een knappende huizenbubbel. En die economische crisis komt eraan. Omdat de hoogconjunctuur op zijn einde loopt. Sterker, als we kijken naar de historische golven hadden we al in een dip moeten zitten. Zijn er al signalen? Niet echt, maar tijdens mijn laatste bezoek aan San Francisco begin november aan Autodesk, onze belangrijkste partner en leverancier van software, was de stemming tegelijk euforisch en bedrukt. De zaken gaan goed, beter als nooit tevoren, en toch rommelt in de verte het onweer. Het is niet de vraag óf er een crisis komt, maar wanneer.

“Een gebouw is geen object of project, maar een product. Een product dat digitaal moet worden ontworpen en met behulp van automatisering en robotisering moet worden gefabriceerd.”

Opgave
Goed, dat even terzijde en terug naar de bouwopgave. Zet de Nederlandse situatie eens af tegen landen als China en India en Afrikaanse staten waar de bevolkingsgroei nog vele malen hoger is. Om ook maar een beetje aan de bouwopgaves te voldoen wordt het tijd voor een radicale omslag. Een gebouw, een huis, een flat; het zijn geen objecten of projecten, het zijn producten. Producten die net als in de maakindustrie digitaal worden ontworpen en met behulp van automatisering en robotisering gefabriceerd worden. Met zo weinig mogelijk mensen. Want waar zouden we de timmerlieden, metselaars en andere vakmensen vandaan halen? Ze zijn er gewoon niet, ook niet in Nederland waar na de laatste crisis en het stilvallen van de bouw duizenden vakmensen definitief zijn afgehaakt.

Chaos
De oplossing is digitaal modulair bouwen op basis van BIM, Building Information Model. Aha, zegt u, dat kennen we. De bouwsector is daarmee bezig. Klopt, maar het tempo is bedroevend en vaak is het de ‘omslag’ van een papieren document naar een digitaal document. Er zit geen structuur in waardoor de chaos enkel verplaatst wordt. Het feit dat tekeningen digitaal worden opgeslagen en leveranciers hun producten in 3D beschikbaar stellen, wil nog niet zeggen dat er zoiets is als samenhang. Nog steeds wordt telkens het wiel opnieuw uitgevonden, weliswaar digitaal, maar dat is nog geen innovatie. Dat is nog geen recept voor sneller bouwen met minder faalkosten die nog altijd een enorm deel van de budgetten opslokken. BIM is er, nu nog alle partijen ervan overtuigen dat het een model is dat documenten genereert en niet andersom. Alle partijen werken in het model en er wordt pas gebouwd als elk detail ingevuld is. Leidingwerk, kozijnen, deurbeslag, álles. Plus onderhoudsplanning, energieprestaties en zelfs de sloop. BIM staat voor de complete levenscyclus van een gebouw.

Modulair
Tweede belangrijke stap is het modulair bouwen. Kant-en-klare elementen worden in fabrieken gefabriceerd en gemonteerd. Uiteraard met geautomatiseerde en gerobotiseerde systemen. Efficiënt en snel, om ze later als een soort volwassen Lego op de bouwplaats te monteren. Uiteindelijk gaan we dan bouwen op basis van Configure-to-Order tegen betaalbare prijzen, met nul faalkosten. Eenheidsworst? Nee hoor, met modules kun je talloze variaties maken. Vergelijk het met de auto die ook in tig modellen en uitvoeringen te koop is. Klinkt dit u als futuristisch in de oren? Dan hoort u tot de categorie behoudend. Helaas, want we moeten vooruit, anders denken en handelen. Net zoals de maakindustrie: digitaliseren en robotiseren.

Website Cadac Group

Comments are closed.