De missie om honderd procent van de data te analyseren

8 november 2019

Hoe hoog ligt de lat?

In 1969 zette de mens voor het eerst voet op de maan. Met de woorden ‘one small step for man, a giant leap for mankind’ gaf Neil Armstrong goed weer hoe groot de stap voorwaarts was. Vijftig jaar later versnelt de technologische ontwikkeling verder. De opwarming van de aarde en hoe we beter kunnen omgaan met energie zijn actuele maatschappelijke thema’s. Om goed te begrijpen wat we kunnen en zouden moeten doen, verzamelen we een vloedgolf aan data over de fysieke wereld. Hoe goed gaat dat eigenlijk?

Door Wouter Brokx

Wouter Brokx: “Met nieuw inzicht, moed en vakmanschap kunnen we samen de sprong voorwaarts maken.”

Als tastbaar uitvloeisel van die grote vraagstukken ontving ik onlangs een reclamefolder. Mijn oog viel op een gericht voorstel om de verspilling van zon op mijn dak tegen te gaan. Het woord ‘verspilling’ raakt me op een of andere manier. Of het gaat om het dichtdraaien van een waterkraan, het uitdoen van licht op de gang, het zit in mijn systeem om zorgvuldig om te gaan met energie en grondstoffen. De oorspronkelijke folder belandde netjes gerecycled in de papierbak, maar het woord verspilling bleef hangen tijdens de vakantie en toen ik terugreed van vakantie begreep ik waarom. In de digitale wereld en ons werkveld zijn data de grondstof, en daar verspillen we nogal wat van.
Als we ons werkveld vergelijken met voetbal, dan heeft de Geo-IT zich in de afgelopen tien jaar ontwikkeld van linksback bij Go Ahead Eagles naar centrale middenvelder bij Juventus. Locatie-data zijn mainstream geworden voor werk en privé. Maar waar consumenten een vrij snelle digitale ontwikkeling doormaken onder invloed van de grote technologiereuzen, gaat de digitale transformatie bij overheid en industrie een stuk langzamer. Een groot onderzoek van McKinsey laat zien dat minder dan één procent van alle data geanalyseerd wordt. Als iemand je vertelt dat je minder dan één procent intelligent gebruikt, hoe voelt dat dan?

Zakgeld
Laten we het eerst eens tastbaar maken wat het gebruik van één procent van de middelen precies betekent. Stel je bijvoorbeeld voor dat we van de honderd windmolens er maar één benutten. Of dichter bij huis: dat we van de vijf broden slechts één sneetje eten en de rest weggooien. Het is alsof we eerst ons huis goed isoleren en vervolgens in de winter met onze verwarming aan de ramen en deuren openzetten. Eén procent ervaren we collectief zelfs als zo weinig significant dat we de eurocent hebben afgeschaft in Nederland. Verspilling kan sterke emoties opwekken: stel je voor dat je zoon of dochter erachter komt dat hij of zij van het wekelijkse zakgeld na honderd weken slecht één ijsje kan kopen in plaats van een nieuwe iPad. Je kind zou in het beste geval zeggen: ben je gek geworden?
Bovenstaande voorbeelden zijn zo absurd dat je je snel afvraagt of we gek zijn geworden. Maar de realiteit is blijkbaar dat we echt absurd veel data verzamelen om er vervolgens niets mee te doen. Dat is een enorme verspilling van tijd, energie, middelen en intelligentie. Waarom doen we niets? Het doet me wel eens denken aan kinderen die op het strand een kuil graven die inzakt naarmate ze dieper graven. De vaders en moeders ingenieurs dragen dan bouwtechnische adviezen aan om de verzakking tegen te gaan. Ze gebruiken hun hersens. Hoe komt het dan dat we zelfs als volwassenen niet naar adviezen lijken te luisteren?

Omwenteling
Het zou slim zijn om wel te luisteren, aangezien de hoeveelheid data elke twee jaar verdubbelt. Zelfs als we elk jaar twee keer zoveel data zouden analyseren als het jaar ervoor, zouden we na vijf jaar nog slechts op vijf procent zitten. Dat is al beter dan nu, maar het zijn nog geen percentages waar we in de voorbeelden van energie, voedsel of zakgeld op politiek draagvlak kunnen rekenen. Ondanks een geweldige prestatie en versnelling zullen we het eindresultaat als stilstand ervaren. Het is als tegen een tsunami in zwemmen. Omgaan met een tsunami aan data vraagt om een compleet andere aanpak. Een omwenteling vraagt een grote sprong, en voorwaarts gaan vergt moed en vakmanschap. Waar zien we dat?

ETL is verleden tijd
Allereerst moeten we afstappen van de jaren-80 GIS (Geographic Information System)- en ETL (Extract-Transform-Load)-aanpak van data verzamelen, converteren, opslaan en ontsluiten. Als we simpelweg kijken naar de ketenbenadering van een moderne drukkerij en de auto-industrie, dan zien we dat die on-demand produceren. Daar is de hele keten geautomatiseerd en de productietijden sterk verkort. Of neem de zelfrijdende auto als voorbeeld: die registreert en analyseert de omgeving in een milliseconde om te besluiten over richting en snelheid, en daarmee veilig te opereren. We kunnen dus al on-demand en real-time met data omgaan en het gebeurt ook al! Deze geo-keten noemen wij ‘geo-ops’, naar geospatial en operations, als oneindige lus van informatiestromen tussen de fysieke en digitale wereld.

Een tweede stap is het toepassen van kunstmatige intelligentie. Slimme modellen kunnen beter dan mensen bepaalde patronen in de toenemende digitale datastromen identificeren, en filteren naar wat relevant is voor ons. Deze modellen automatiseren datastromen en worden zelflerend, zodat we er geen omkijken naar hebben en onze focus houden op keuzes maken.

Menselijk GPU
Aanvullend zouden we veel meer onze krachtige visuele cortex moeten gebruiken door van tekst en cijfers naar meer visuele presentatie te gaan. In de gaming industrie zouden ze het waarschijnlijk omschrijven als ‘activate human GPU (Graphics Processing Unit)’, waar we vroeger het oude Chinese spreekwoord gebruikten in de vorm van ‘een beeld zegt meer dan duizend woorden’.

Als we deze drie stappen plakken op de mens, dan zien we ons dagelijks functioneren: we komen in actie op basis van informatie die via onze zintuigen direct verwerkt wordt. Terug naar het digitale domein bieden de drie stappen ons de mogelijkheid om de pijlers van de ‘Smart Digital Reality’ te maken; een slimme real-time ‘Digital Twin’ als tastbaar resultaat van de geo-ops strategie. Deze digitale equivalent van de fysieke wereld ondersteunt ons bij het omgaan met toenemende verandering en tegelijk bij het oplossen van de maatschappelijke vraagstukken. De drie pijlers hebben echter een fundament nodig, om ze te verankeren en het bouwwerk te laten groeien.

Het bezoeken van de maan als voorbeeld voor de stap voorwaarts die kan worden gemaakt op het gebied van de digitale transformatie.

Infinity loop
Hoewel we dit vaak pas achteraf kunnen beoordelen, is de beste oplossing meestal ook de meest voor de hand liggende. Kijk naar hoe we de fundamentele wijziging zoals de energietransitie insteken: we gaan de verbrandingsmotor niet verder optimaliseren maar we stappen van fossiele brandstoffen over naar hernieuwbare energiebronnen zoals zon, wind en water. Ons geo-werkveld is dan wel mainstream geworden, maar onze wortels liggen in de geo, en uit je kernwaarde kun je kracht halen.
Coördinaten zijn de universele bouwstenen van de aarde en maken het beschrijven van hoe het was, is en zal worden eenvoudig. Wij zijn goed in het meten en duiden van gebeurtenissen en veranderingen. En omdat alle data tegenwoordig een locatie hebben, nemen we uit ons geo-specialisme dus feitelijk een generieke oplossing mee. Want door locatie zijn alle data verbonden in ruimte en tijd, zowel aan elkaar als aan de fysieke wereld. Dát is de fundamentele aanpak waarmee we de sprong voorwaarts kunnen nemen.
Voor innovatief bouwen hebben we modern gereedschap nodig, en wij hebben die slimme softwaretechnologie voorhanden om de hele geo-ops keten tot een lus te maken: van Data Automatisering en Machine Learning engines tot real-time Digital Twin-visualisatie, 5D dynamische analytics en interactieve Sturingsinformatie.

Gidsland
In Nederland zijn we al heel ver met het organiseren en goed landelijk ontsluiten van basisregistraties. En er is geen land in de wereld waar we zo’n goede geo-data-infrastructuur hebben. Een fantastische basis voor overheid, burgers en bedrijfsleven om registraties (~wat was) in te zien. Maar in een snel veranderende wereld zijn er voortdurend maatschappelijke vraagstukken die van ons vragen ook het heden (~wat is) te bekijken én te analyseren, en daarna ook voorspellingen naar de toekomst te maken (~wat zal zijn). Dát is nodig voor vraagstukken als klimaatverandering, veiligheid en energietransitie en hoe daarmee om te gaan, nu en in de toekomst.

Waarom honderd procent?
Het tegengaan van die verspilling van data, tijd en intelligentie en verbeteren is waar wij voor staan en de reden waarom ik elke dag opsta om aan het werk te gaan. We hebben de juiste technologie, aanpak en kundige mensen om een bijdrage te leveren aan het oplossen van maatschappelijke problemen. We kunnen de digitale transformatie hetzelfde aanvliegen als de reis naar de maan vijftig jaar geleden. Met nieuw inzicht, moed en vakmanschap kunnen we samen de sprong voorwaarts maken. Laten we starten met het analyseren van ALLE data.

Wouter Brokx is CEO bij IMAGEM. Voor meer informatie, zie

Website IMAGEM

Comments are closed.