CycloMedia creëert in 2019 landsdekkend bestand

10 april 2019

LiDAR op straatniveau biedt nieuwe analysemogelijkheden

In 2017 nam CycloMedia zijn eerste stappen op LiDAR-gebied door bij enkele pilotprojecten data in te winnen met behulp van deze scanmethode. Omdat de resultaten van deze projecten bevredigend waren, besloot het bedrijf om de LiDAR-inwinning verder op te schroeven. In 2018 werd 50 duizend kilometer aan data ingewonnen en voor 2019 staat het maximum op het programma: een landsdekkend LiDAR-bestand.

Door Lambert-Jan Koops

“De plannen om tot een landsdekkend LiDAR-bestand te komen, sluiten goed aan bij de brede ambitie om de eindgebruikers van onze producten een maximaal beeld van de buitenwereld te geven”, zo stelt Rutger Gerritz, managing director Nederland bij CycloMedia. “We zijn natuurlijk bekend geworden met onze straatfoto’s, maar leveren ook luchtopnames, oblique foto’s en sinds 2017 dus ook LiDAR-bestanden. Dit alles met als doel om de buitenwereld naar binnen te halen en volledig inzichtelijk te krijgen op het scherm van onze eindgebruikers.”
LiDAR is op zichzelf geen nieuwe techniek, maar wordt in de praktijk eigenlijk alleen ingezet bij specifieke projecten. Het idee om die projectkoppeling los te laten en LiDAR-data integraal op te nemen in een landsdekkend bestand is daarmee wel nieuw, zo stelt Gerritz. “We hebben onze auto’s voorzien van een scanner en omdat die toch al overal komen om onze Cyclorama’s te maken, is het relatief eenvoudig om een compleet LiDAR-bestand te verkrijgen. In 2018 hebben we zo’n 50 duizend kilometer aan straatlengte ingewonnen en voor 2019 staat meer dan 160 duizend kilometer op het programma.”

 

Amsterdam Centraal in Street Smart, waarbij zowel de Cyclorama als de point cloud zichtbaar is.

 

Diepte-Cyclorama en puntenwolk
De ingewonnen punten van een LiDAR-scan hebben allemaal een XYZ-coördinaat en zijn voorzien van kleur, waardoor het mogelijk is om op basis van deze data een fotorealistisch 3D-model te maken. “Bovendien zijn de punten geogerefereerd, zodat er een dieptekaart van de realiteit ontstaat: de 3D-Cyclorama. Die 3D-Cylorama biedt weer heel veel extra mogelijkheden ten opzichte van de standaard fotobeelden. Zo is het hiermee bijvoorbeeld mogelijk om nog sneller en eenvoudiger een 3D-meting in de panoramafoto te doen.

De puntenwolk zelf leent zich er onder andere voor om de contouren van bestaande bebouwing in 3D te construeren. Hiermee kan een gebruiker het volume bepalen van vastgoedobjecten, bijvoorbeeld ter ondersteuning van het waardebepalingsproces. Het opmeten van volumes en analyse daarvan biedt daarnaast ook toepassingsmogelijkheden voor groen- & wegbeheer en assetmanagement. Ook heeft een gebruiker van de puntenwolk de mogelijkheid om doorsnedes van objecten te maken of zichtlijnen te bepalen. Dat is nuttig voor bijvoorbeeld het controleren van bouwaanvragen. Ten slotte is het gebruik van de LiDAR-puntenwolk nuttig voor de handhaving van de openbare orde. Met de data is het bijvoorbeeld mogelijk om beveiliging van grote evenementen te plannen en monitoren. Andere toepassingen zoals realtime volgen van bezoekersstromen, het visualiseren van overlast op basis van sensoren en het simuleren van calamiteiten dragen bij aan het handhaven van de veiligheid.”

Met de mogelijkheden die Gerritz opsomt, noemt hij in eerste instantie directe toepassingen van het LiDAR-bestand. Hij ziet echter ook extra mogelijkheden voor de toekomst: “De 3D-puntenwolk kan straks als databron worden gebruikt voor 3D-analyses, waarbij objecten als bomen en lichtmasten in de buitenruimte automatisch worden herkend door de software. Daarmee wordt het weer makkelijk om mutaties te traceren, iets wat weer heel nuttig is voor basisregistraties. Wat dat betreft is het uitvoeren van de LiDAR-scans ook echt een investering met het oog op de toekomst.”

 

Cyclorama en puntenwolk van de Utrechtse Domtoren in Street Smart.

 

Online ontsluiting
De LiDAR-opnames die de CycloMedia-voertuigen maken, kennen een maximale puntdichtheid van 2500 punten per vierkante meter. “Daarmee is onze dichtheid behoorlijk hoger dan die van het Actuele Hoogtebestand Nederland ofwel AHN”, zegt Tom van der Putte, productmanager bij CycloMedia. “Op zich niet zo verwonderlijk, want het hoogtemodel is vanuit de lucht opgenomen en wij doen het vanaf de straat, maar het geeft wel aan dat we met onze scans een aardige stap vooruit maken op LiDAR-gebied. Wat ook uniek is, is dat we onze data online ontsluiten en laagdrempelig toegankelijk maken. Bij de eerste opnames in 2017 werden de LiDAR-gegevens nog op schijf geleverd, maar daar konden eigenlijk alleen specialisten mee uit de voeten. Omdat we in de tussentijd de data hebben geïntegreerd in onze online viewer Street Smart, zijn ze nu veel makkelijker te benaderen, ook voor niet-technici.

We zien nu dan ook dat het gebruik van de puntenwolk zich verplaatst van de CAD-engineers, naar meer generieke gebruikers die betrekkelijk lichte bewerkingen uitvoeren. Uiteraard hebben we tegelijkertijd wel de mogelijkheid opengehouden voor insiders om meer geavanceerde analyses uit te voeren. Wie dat wil, kan de data downloaden en de puntenwolk rechtstreeks gebruiken in zijn CAD- of GIS-pakket.”

Gerritz vult zijn collega aan: “We democratiseren hiermee de toegang tot data en deze manier van aanbieden van de data past denk ik goed bij de overgang van het gebruik van GIS-systemen naar geo-enabled systemen. Bovendien heeft het een promotionele waarde voor onze data, want wanneer niet-technici-eindgebruikers het nut ervan ervaren, willen ze eigenlijk niet meer zonder. Dat gold al voor het beeldmateriaal dat we van oudsher leveren, maar zeker ook voor de LiDAR-data.”

Combinatiemogelijkheden
De LiDAR Point Cloud van CycloMedia wordt geregistreerd op het moment dat ook de Cyclorama’s worden gemaakt. Door deze combinatie van gegevens krijgt elk punt de juiste kleur en ontstaat er een fotorealistisch 3D-bestand. Gerritz ziet voor de toekomst echter ook nog andere combinatiemogelijkheden. “Het punt aan de horizon is op dit moment voor ons de volledige integratie van straat- en luchtinformatie. Daarmee zou de realiteit echt in haar geheel zijn vastgelegd. Zo ver is het echter nog niet, want daarvoor moeten eerst nog wat technische zaken worden overwonnen.

Momenteel werken we wel aan het combineren van LiDAR-data van luchtopnames met LiDAR-gegevens van straatinwinning, maar daarmee zitten we nog echt in een experimenteel stadium. Het zou echter wel ideaal zijn, want er zijn al meteen goede toepassingen voor te verzinnen. Zo zou een dergelijk gecombineerd bestand informatie kunnen leveren over de mogelijkheden om ergens zonnepanelen te plaatsen. Met het oog op de energietransitie waar we de komende jaren voor staan, zal die vraag steeds vaker voorkomen en is het dus extra nuttig als een plaatsingsanalyse vanachter het bureau kan worden gedaan.

Een andere relevante analyse die makkelijk wordt door de samenvoeging van LiDAR-data uit lucht- en straatopnames is de analyse van overstromingsscenario’s. Dat is niet alleen belangrijk voor gemeenten, maar bijvoorbeeld ook voor verzekeraars. De combinatie is echter op dit moment nog toekomstmuziek. We zullen ons in 2019 in eerste instantie focussen op het creëren van het landsdekkende LiDAR-straatbestand.”

 

Street Smart met alle data in één scherm: luchtfoto, obliekfoto, Cyclorama en puntenwolk (hoogtevisualisatie). 

Comments are closed.